Các lễ hội nổi tiếng ở Tây Ninh – Nét đẹp văn hóa làm nên bản sắc vùng đất Thánh

Nếu thiên nhiên ban tặng cho Tây Ninh một ngọn Núi Bà Đen mây phủ sương mờ, một biển hồ Dầu Tiếng lộng gió; nếu bàn tay con người kiến tạo nên một Tòa Thánh Cao Đài nguy nga, lộng lẫy, thì chính dòng chảy văn hóa tâm linh lâu đời đã thổi hồn vào vùng đất này, biến nơi đây thành một "vùng đất Thánh" đúng nghĩa. Nhắc đến quê tôi, người ta không chỉ nhớ đến cái nắng cháy da hay vị cay nồng của hũ muối tôm, mà còn nhớ về những mùa lễ hội rực rỡ sắc màu – nơi hội tụ của lòng thành kính, nét đẹp truyền thống và tinh thần gắn kết cộng đồng của người dân miền Đông Nam Bộ.

Do vị trí giao thoa văn hóa độc đáo, các lễ hội ở Tây Ninh mang một màu sắc rất riêng, đan xen hài hòa giữa tín ngưỡng dân gian, Phật giáo và đạo Cao Đài. Cùng một người con quê hương điểm qua những lễ hội đặc sắc nhất mà bạn không nên bỏ lỡ khi về với đất Thánh:

1. Lễ Vía Bà Linh Sơn Thánh Mẫu – Khúc tráng ca tâm linh giữa đại ngàn Được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, Lễ Vía Bà Linh Sơn Thánh Mẫu (diễn ra từ mùng 4 đến mùng 6 tháng 5 Âm lịch) tại Núi Bà Đen là lễ hội tâm linh lớn nhất và có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất tại Tây Ninh.

Lễ hội là dịp để người dân và hàng triệu lữ khách thập phương hướng tâm về Linh Sơn Thánh Mẫu – biểu tượng của lòng bao dung, sự che chở và đức tin son sắt. Giữa không gian bảng lảng sương mờ của đỉnh núi cao nhất Nam Bộ, tiếng chuông chùa ngân vang hòa cùng khói hương nghi ngút tạo nên một bầu không khí thiêng liêng, tĩnh mịch. Người ta đến bái Bà không chỉ để cầu xin tài lộc, bình an cho gia đình mà còn để tìm lại một khoảng lặng an yên cho tâm hồn.

2. Hội Xuân Núi Bà Đen – Khởi đầu năm mới tràn đầy hy vọng Kéo dài suốt cả tháng Giêng Âm lịch, Hội Xuân Núi Bà Đen là điểm hẹn du xuân "quốc dân" của người dân miền Nam mỗi dịp Tết đến xuân về.

Vào những ngày này, cả ngọn núi như khoác lên mình tấm áo mới rực rỡ của ngàn hoa. Hội xuân kết hợp hài hòa giữa nghi thức chiêm bái tâm linh truyền thống với các hoạt động văn hóa nghệ thuật dân gian sôi động như múa lân sư rồng, biểu diễn nhạc ngũ âm, các trò chơi dân gian... Đối với người dân quê tôi, việc rủ nhau "lên núi viếng Bà" đầu năm đã trở thành một thói quen, một nét đẹp văn hóa ăn sâu vào tiềm thức qua nhiều thế hệ.

3. Hội Yến Diêu Trì Cung – Đại lễ sắc màu tại chốn thánh địa Nếu có dịp về thăm Tòa Thánh Cao Đài vào rằm tháng Tám Âm lịch (Tết Trung Thu), bạn sẽ được hòa mình vào Hội Yến Diêu Trì Cung – đại lễ lớn nhất và độc đáo nhất của đạo Cao Đài.

Vào đêm chính hội, toàn bộ khuôn viên nội ô Tòa Thánh rộng lớn được thắp sáng rực rỡ bởi hàng nghìn chiếc đèn hoa đăng. Điểm nhấn của lễ hội là màn diễu hành của Long Mã, Tứ Linh (Long, Lân, Quy, Phụng) vô cùng uy nghi và điệu múa rồng nhang độc đáo dài hàng chục mét, phun lửa rực sáng cả một góc trời. Đây là một trải nghiệm văn hóa tâm linh cực kỳ đặc sắc, mang đậm tính nhân văn mà hiếm nơi nào có được.

4. Lễ Kỳ Yên và Lễ giỗ Quan Lớn Trà Vong – Uống nước nhớ nguồn Gắn liền với đời sống làng quê mộc mạc Nam Bộ, Lễ Kỳ Yên được tổ chức tại các đình làng khắp Tây Ninh để cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

Bên cạnh đó, Lễ giỗ Quan Lớn Trà Vong (vị tiền nhân có công khai phá và bảo vệ bờ cõi Tây Ninh thuở sơ khai) lại mang đậm ý nghĩa tri ân lịch sử. Những lễ hội này là sợi dây vô hình gắn kết tình làng nghĩa xóm, giáo dục thế hệ trẻ về lòng biết ơn đối với cha ông đi trước.

5. Lễ hội văn hóa truyền thống động Kim Quang Nằm bên sườn Núi Bà Đen, động Kim Quang là căn cứ cách mạng oai hùng của quân và dân Tây Ninh trong những năm tháng kháng chiến. Lễ hội truyền thống diễn ra tại đây hằng năm vào ngày 14 tháng Giêng không chỉ mang ý nghĩa lịch sử, tri ân các anh hùng liệt sĩ mà còn là nơi sinh hoạt văn hóa, giáo dục truyền thống yêu nước đầy tự hào cho thế hệ trẻ.

6. Lễ hội Bánh tráng phơi sương Trảng Bàng – Tôn vinh tinh hoa ẩm thực Không chỉ có lễ hội tâm linh, Tây Ninh còn tự hào sở hữu một lễ hội độc nhất vô nhị để tôn vinh giá trị của một làng nghề truyền thống: Lễ hội bánh tráng phơi sương Trảng Bàng.

Được tổ chức định kỳ, lễ hội là không gian văn hóa ẩm thực sống động, nơi các nghệ nhân phô diễn tài năng tráng bánh, nướng bánh và phơi sương kỳ công. Đến với lễ hội, du khách sẽ được tận mắt chứng kiến quy trình làm nên xấp bánh dẻo thơm, thưởng thức mâm rau rừng thịt luộc đúng điệu và chọn mua những túi bánh tráng phơi sương, bánh tráng muối, bánh tráng sa tế hay những hũ muối tôm Tây Ninh chính gốc về làm quà. Lễ hội là lời khẳng định mạnh mẽ cho sức sống bền bỉ của một đặc sản đã nâng tầm thành di sản quê hương.

Lời kết

Trải qua bao biến thiên của lịch sử, các lễ hội ở Tây Ninh vẫn vẹn nguyên giá trị, trở thành cầu nối thiêng liêng giữa quá khứ oai hùng và hiện tại tươi đẹp. Chúng là nơi lưu giữ trọn vẹn cái "hồn" của vùng đất Thánh, phản ánh tâm hồn mộc mạc, hiếu khách và giàu lòng trắc ẩn của con người địa phương.

Nếu có dịp ghé thăm mảnh đất miền Đông Nam Bộ này, bạn hãy chọn đi vào những mùa lễ hội để có thể cảm nhận một Tây Ninh rực rỡ nhất, sâu sắc nhất bằng tất cả các giác quan. Và cũng đừng quên mang một chút "vị quê" từ những xấp bánh tráng, hũ muối tôm để hành trình khám phá đất Thánh mãi là một kỷ niệm đẹp trong lòng nhé!